Nieskończone przewijanie (Infinite scroll)
Z pewnością każdy z nas spotkał się z aplikacją, w której wyświetlane treści się nie kończą, możemy przewijać je do woli. Taka funkcjonalność sprzyja do dłuższego czasu przewijania, co nie zawsze idzie w parze z produktywnością.
Jak aplikacje zarabiają na naszej uwadze?
W ciągu dnia mamy określoną ilość czasu na zajmowanie się sprawami mniej lub bardziej dla nas ważnymi. Aplikacje, gry, czy też inne treści w internecie toczą prawdziwą walkę żeby poświęcić im jak najwięcej czasu. Konkurują nie tylko między sobą – próbują wyrwać nam czas z bliskimi, rodziną, zainteresowaniami, a nawet z czasem, który powinniśmy poświęcić na sen.
Algorytmy
Za treścią, która wyświetla się nam na ekranie jest coś więcej – są to algorytmy, które na podstawie naszych ruchów (w tym ile czasu oglądamy dany film/grafikę, czy polubiamy treść, udostępniamy ją) podsuwają następne treści, które będą nam się podobać. W parze z następnymi treściami idą zarobki twórców – im ich więcej, tym więcej reklam.
Kiedy zaczyna się problem?
Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży we współpracy z organizacjami partnerskimi przygotował pytania, które pomogą nam to sprawdzić, spróbuj na nie odpowiedzieć:
- Czy twoje zainteresowanie internetem jest na tyle duże, że ciągle myślisz o wcześniejszych aktywnościach online i/lub nie możesz doczekać się kolejnych?
- Czy czujesz potrzebę, aby coraz więcej czasu spędzać w internecie, bo sprawia Ci to przyjemność?
- Czy masz za sobą wielokrotne i nieudane próby kontrolowania, ograniczania lub zaprzestania korzystania z internetu?
- Czy zdarzało Ci się odczuwać wewnętrzny niepokój, napięcie, nastrój depresyjny albo rozdrażnienie w sytuacji prób ograniczania lub zaprzestania korzystania z internetu?
- Czy zdarza Ci się korzystać z internetu przez czas dłuższy niż planowałeś/aś?
- Czy kiedykolwiek pojawiło się ryzyko zerwania kontaktów z kimś bliskim, utraty ważnej relacji, problemów w szkole lub kłopotów z nauką w związku ze spędzaniem zbyt dużej ilości czasu w internecie?
- Czy kiedykolwiek oszukiwałeś swoich bliskich, nauczycieli lub inne osoby, tak aby ukryć swoją nadmierną aktywność online?
- Czy korzystasz z internetu, żeby uciec od problemów, uniknąć nieprzyjemnych przeżyć, uczuć (np. poczucia bezradności, poczucia winy, niepokoju lub smutku)?
5x TAK może oznaczać, że masz problem.
Rozwiązania
Odzyskanie kontroli może oznaczać świadome korzystanie z mediów społecznościowych, konsumowanie tylko wartościowych treści i eliminowanie zbędnych informacji. Oto kilka prostych pomysłów:
- Wyłącz powiadomienia, aby odzyskać kontrolę nad czasem.
- Ustaw ograniczenia czasowe lub odinstaluj czasochłonne aplikacje.
- Włącz tryb nocny.
- Skorzystaj z funkcji „szary ekran”.
- Praktykuj uważność, by być bardziej obecnym.
- Nie trzymaj telefonu zawsze przy sobie ani blisko łóżka.
- Planuj określone czasy bez korzystania z internetu lub telefonu.
- Zorganizuj czas offline, na przykład popołudniami, dniami lub całymi weekendami.
Rozpoczęcie tego procesu zaczyna się od nas samych, ale wsparcie ze strony rodziny i znajomych może znacząco pomóc w osiągnięciu równowagi między światem wirtualnym a rzeczywistym.
FOMO
Fear of missing out, w skrócie FOMO, oznacza lęk przed wypadnięciem z obiegu. To obawa, że coś istotnego nam umknie, kiedy nie będziemy online. Problem ten dotyczy znacznej liczby polskich internautów – już 14% z nich charakteryzuje się wysokim poziomem FOMO, a kolejne 67% doświadcza go w średnim nasileniu. W grupie młodych ludzi, w wieku 15–19 lat, wysokiego i średniego poziomu FOMO doświadcza aż… 94%.
Źródło: Jupowicz-Ginalska A., Kisilowska M., Jasiewicz J., Baran T., Wysocki A., (2019), FOMO 2019. Polacy a lęk przed odłączeniem – raport z badań, Warszawa: Wydział Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego
Gdzie szukać pomocy?
Porozmawiaj z zaufaną osobą. Bliscy mogą Ci pomóc poradzić sobie z problemem, pokazać możliwe rozwiązania i wesprzeć w ich realizacji. Możesz porozmawiać też ze specjalistą p psychoterapeutą bądź psychologiem. Te osoby pomogą Ci zrozumieć, z czego wynika to, w jaki sposób korzystasz z sieci, jakie potrzeby za tym stoją, i wesprą Cię w zbudowaniu zdrowych nawyków.
Przydatne numery:
116 111 – Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży
116 123 – Telefon zaufania dla dorosłych
800 12 12 12 – Dziecięcy telefon zaufania Rzecznika Praw Dziecka
801 615 005 – Dyżurnet.pl (Pod tym numerem można zgłaszać informacje o wszystkich nielegalnych i niepokojących treściach znalezionych w Internecie.)
Podsumowanie
Nie poruszyliśmy tutaj wszystkich kwestii, których jest o wiele więcej! Starajmy się używać z Internetu odpowiedzialnie i nie dać mu się za bardzo wciągnąć.
Polecamy:
Film “DOPAMINA” Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę dostępny na stronie 116111.pl/dopamina/
