Poniższy artykuł jest tłumaczeniem tekstu autorstwa Leny, który pierwotnie ukazał się na blogu Tuta. Publikacja za zgodą autorów.
Źródło oryginału: Age Verification: What countries require you to perform ID checks?
Czy era weryfikacji wieku zabije anonimowość? W miarę jak coraz więcej krajów uchwala przepisy dotyczące weryfikacji wieku, przyjrzyjmy się, gdzie jest ona już wymagana i jakich usług, stron internetowych oraz platform społecznościowych to dotyczy.
Weryfikacja wieku jako metoda ochrony dzieci przed szkodliwymi treściami istnieje od wczesnych lat dwutysięcznych, służąc głównie do blokowania dostępu małoletnich do stron takich jak Pornhub, YouPorn czy Redtube. Obecnie jednak wprowadzane są surowsze przepisy, wymagające zaawansowanych i naruszających prywatność metod weryfikacji. Mogą one objąć również YouTube, X (Twitter), Reddit, Discord i inne serwisy.
Choć celem jest ochrona młodzieży przed pornografią czy przemocą, mechanizmy te deanonimizują korzystanie z sieci w sposób, jakiego wcześniej nie widzieliśmy. Wymóg weryfikacji poprzez rozpoznawanie twarzy lub rejestrację oficjalnym dokumentem tożsamości utrudnia dzieciom dostęp do treści, ale jednocześnie uniemożliwia dorosłym anonimowe korzystanie z sieci. Jest to wysoce problematyczne, że te inwazyjne formy kontroli naruszają prywatność wszystkich użytkowników i zwiększają ryzyko inwigilacji. Co więcej, politycy zaczęli debatować nad wymogiem weryfikacji wieku nawet dla użytkowników VPN.
Kraje z przepisami o weryfikacji wieku
Weryfikacja wieku istnieje od dziesięcioleci, na przykład w przypadku stron zawierających treści przeznaczone wyłącznie dla osób dorosłych, takich jak pornografia lub gry zawierające przemoc. Obecnie jednak wiele krajów wymaga weryfikacji wieku również w przypadku innych stron internetowych i platform, takich jak YouTube, Steam, Instagram i Roblox. Przyjrzyjmy się sytuacji na całym świecie.
Stany Zjednoczone
W Stanach Zjednoczonych nie ma jednej federalnej ustawy dotyczącej weryfikacji wieku w przypadku ogólnych usług internetowych. Jednak wiele stanów wymaga weryfikacji w przypadku hazardu internetowego, pornografii internetowej lub innych treści dla dorosłych. Luizjana, Utah, Missisipi, Missouri, Wirginia, Arkansas, Teksas, Montana, Karolina Północna, Idaho, Kansas, Kentucky, Nebraska, Indiana, Alabama, Oklahoma, Floryda, Karolina Południowa, Tennessee, Georgia, Wyoming, Dakota Południowa, Dakota Północna, Arizona i Ohio wymagają weryfikacji wieku za pomocą dowodu tożsamości w przypadku pornografii internetowej. Pierwszym stanem, który wprowadził weryfikację wieku, była Luizjana w 2023 roku.
Jednak przepisy dotyczące weryfikacji wieku nie kończą się na tym. W Ohio, Missisipi, Południowej Dakocie i Wyoming przepisy są sformułowane szerzej, tak aby obejmowały również platformy społecznościowe lub wszelkie platformy, na których znajdują się treści dla dorosłych. Do tej pory nie wszystkie serwisy społecznościowe wymagają weryfikacji wieku w tych stanach, ale BlueSky prosi swoich użytkowników o weryfikację twarzy za pośrednictwem firmy weryfikacyjnej Yoti lub przesłanie zdjęcia karty kredytowej w celu potwierdzenia, że mają oni ponad 18 lat.
Wielka Brytania
W 2023 r. w Wielkiej Brytanii uchwalono ustawę o bezpieczeństwie w Internecie, która mimo ostrej krytyki ze strony organizacji zajmujących się ochroną prywatności i ekspertów prawnych, powoli zmienia krajobraz internetowy w tym kraju. Termin wdrożenia bardziej rygorystycznych procedur weryfikacji wieku przez niektóre strony internetowe upłynął 25 lipca 2025 r.
Ustawa o bezpieczeństwie w Internecie nakłada na firmy technologiczne obowiązek ochrony dzieci przed nieodpowiednimi treściami, mową nienawiści, znęcaniem się, materiałami przedstawiającymi wykorzystywanie seksualne dzieci (CSAM) i oszustwami. Usługi takie jak media społecznościowe, strony internetowe, wyszukiwarki, fora internetowe i serwisy randkowe (oprócz stron pornograficznych i hazardowych) są obecnie zobowiązane do wdrożenia bardziej rygorystycznych systemów weryfikacji wieku. Nawet jeśli usługa znajduje się za granicą, musi być zgodna z brytyjskim prawem, jeśli ma dużą liczbę użytkowników z Wielkiej Brytanii lub jeśli Wielka Brytania jest rynkiem docelowym.
Obecnie użytkownicy w Wielkiej Brytanii nie mogą już po prostu kliknąć pola, aby potwierdzić, że mają ukończone 18 lat, w celu szybkiej weryfikacji wieku. Aby uzyskać dostęp do stron internetowych lub usług zawierających treści zaklasyfikowane jako ograniczone dla dzieci, użytkownicy będą musieli potwierdzić swój wiek za pomocą różnych metod, na przykład rozpoznawania twarzy, przesłania dokumentu tożsamości lub weryfikacji karty kredytowej. Jeśli strony internetowe nie będą przestrzegać nowych przepisów dotyczących weryfikacji wieku, mogą zostać ukarane grzywną w wysokości do 18 milionów funtów lub 10% ich światowych przychodów.
W Wielkiej Brytanii serwisy Pornhub, xHamster, RedTube i ponad 600 innych stron dla dorosłych są całkowicie zablokowane, chyba że użytkownik potwierdzi swój wiek. Nie ma ogólnego zakazu korzystania z serwisów społecznościowych, jak w Australii, ale wiele serwisów internetowych blokuje określone treści lub możliwość wysyłania wiadomości do innych użytkowników, jeśli nie przeszli oni weryfikacji wieku, np. Reddit, Bluesky, Discord, X, Spotify i inne.
Australia
Australia wprowadziła weryfikację wieku nie tylko w przypadku pornografii i hazardu internetowego, ale była również jednym z pierwszych krajów zachodnich, które wykorzystują weryfikację wieku do całkowitego zablokowania nieletnim dostępu do mediów społecznościowych. 10 grudnia 2025 r. w Australii weszła w życie ustawa o weryfikacji wieku, zgodnie z którą główne platformy społecznościowe, takie jak Facebook, Instagram, TikTok, X (Twitter), YouTube, Snapchat, Reddit, Threads, Twitch i Kick, muszą blokować możliwość posiadania konta przez osoby poniżej 16 roku życia. Zakres ustawy może zostać rozszerzony na wyszukiwarki i inne strony internetowe, aby zapewnić, że osoby niepełnoletnie nie mają dostępu do treści objętych ograniczeniami wiekowymi, takich jak pornografia lub treści dotyczące samookaleczania.
Unia Europejska
Ustawa o usługach cyfrowych (DSA) wymaga od bardzo dużych platform internetowych, aby w razie potrzeby prosiły użytkowników o weryfikację wieku w celu ograniczenia ryzyka dla nieletnich. Proste oświadczenie, na przykład „Mam 18 lat”, nie jest wystarczające w przypadku stron zawierających treści dla dorosłych, takie jak pornografia, ekstremalna przemoc i podobne materiały. Jednak państwa członkowskie Unii Europejskiej mogą wprowadzić bardziej rygorystyczne przepisy krajowe, a niektóre z nich już to zrobiły. Przyjrzyjmy się temu bliżej.
Włochy
- Włochy wymagają obowiązkowej weryfikacji wieku w przypadku stron internetowych dla dorosłych (pornografia i inne treści przeznaczone dla osób powyżej 18 roku życia).
- Strony internetowe dla dorosłych nie mogą promować sieci VPN jako sposobu na obejście tego wymogu.
Francja
- Witryny dla dorosłych muszą wprowadzić weryfikację wieku poprzez sprawdzanie dokumentów tożsamości lub równoważny system.
- Witryny, które nie spełniają tych wymogów, mogą zostać zablokowane na poziomie dostawcy usług internetowych.
- Kilka dużych platform dla dorosłych tymczasowo wycofało się z francuskiego rynku, aby zaprotestować przeciwko tej ustawie.
Niemcy
- W Niemczech wymóg weryfikacji wieku w przypadku pornografii i podobnych treści internetowych obowiązuje od lat.
- W przypadku takich stron internetowych nie wystarczy po prostu zaznaczyć pola potwierdzającego, że dana osoba ma „ponad 18 lat”.
Hiszpania
- Hiszpania wymaga mechanizmów weryfikacji wieku w przypadku treści dla dorosłych, takich jak pornografia.
- Hiszpania opracowuje krajowe narzędzie tożsamości cyfrowej, które będzie służyć do przeprowadzania takich kontroli wieku.
Unia Europejska i kontrola czatów
Ponadto w lutym 2026 r. rozpoczną się rozmowy trójstronne dotyczące kontroli czatów, które będą trudną batalią w sprawie weryfikacji wieku. Podczas gdy Rada UE chce rozszerzyć zakres usług, które będą musiały przeprowadzać weryfikację wieku, Parlament Europejski sprzeciwia się tym planom. Odrzuca on obowiązkowe kontrole wieku w aplikacjach do przesyłania wiadomości i platformach społecznościowych i chce, aby anonimowość w Internecie pozostała dostępna.
Jakie treści wymagają weryfikacji wieku w Internecie?
Treści dla dorosłych, takie jak pornografia, samookaleczanie i treści o charakterze wyjątkowo brutalnym, wymagają weryfikacji wieku we wszystkich krajach analizowanych w niniejszym artykule. Jednak rodzaje treści wymagające weryfikacji wieku różnią się w zależności od przepisów obowiązujących w danym kraju lub regionie. Oznacza to, że rodzaje treści, które wymagają od użytkowników weryfikacji wieku, zależą od jurysdykcji. Czasami przepisy dotyczą wyłącznie pornografii, czasami również platform mediów społecznościowych, a czasami są bardziej ogólne i każdy dostawca stron internetowych lub usług musi samodzielnie zdecydować, czy weryfikacja wieku jest konieczna do zapewnienia odpowiedniej ochrony dzieci, aby uniknąć nałożenia wysokich kar.
Ponieważ jednak przepisy dotyczące weryfikacji wieku są wprowadzane na całym świecie w imponującym tempie, sytuacja ulega ciągłym zmianom.
Oto kilka przykładów treści wymagających weryfikacji wieku zgodnie z brytyjską ustawą o bezpieczeństwie w Internecie:
- Platformy (strony internetowe, aplikacje i media społecznościowe), które pokazują treści o charakterze jednoznacznie seksualnym, na przykład PornHub.
- Platformy zawierające treści promujące, zachęcające lub podające instrukcje dotyczące samookaleczania, samobójstwa i zaburzeń odżywiania.
YouTube wprowadził system weryfikacji wieku oparty na sztucznej inteligencji, a Meta wprowadziła już konta Meta Teens, które wykorzystują wielopoziomowe podejście do sprawdzania wieku użytkownika i mają na celu ochronę nastolatków przed zagrożeniami internetowymi i szkodliwymi treściami.
Czy weryfikacja wieku zadziała?
Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Europa i wiele innych krajów rozważa obecnie wprowadzenie lub zaostrzenie istniejących przepisów dotyczących weryfikacji wieku. Australia zakazała nastolatkom poniżej 16 roku życia korzystania z platform mediów społecznościowych, UE opublikowała niedawno projekt strategii weryfikacji wieku, który może doprowadzić do wprowadzenia podobnych przepisów, a w Stanach Zjednoczonych różne stany również wdrożyły weryfikację wieku. W większości przypadków weryfikacja wieku ma na celu ochronę dzieci, ale wiąże się to również z ogromnym problemem – kiedy ludzie muszą się rejestrować, aby korzystać z niektórych stron internetowych, daje to firmom i rządom dużą władzę nad obywatelami, co prowadzi do masowej inwigilacji i utraty prywatności.
Ponadto weryfikacja wieku może nawet nie działać zgodnie z zamierzeniami – dzięki niej ustawodawcy chcą uniemożliwić osobom niepełnoletnim dostęp do treści objętych ograniczeniami wiekowymi. Nie oznacza to jednak, że całkowicie powstrzyma to młodych ludzi przed dostępem do materiałów o charakterze jednoznacznym, forów lub serwisów randkowych. Wirtualne sieci prywatne (VPN) są łatwym rozwiązaniem umożliwiającym dostęp do stron z innej lokalizacji geograficznej i uniknięcie ujawniania swojej tożsamości w celu weryfikacji wieku. W Wielkiej Brytanii znacznie wzrosło wykorzystanie sieci VPN.
Problem z VPN-ami
Weryfikacja wieku jest wymagana tylko w niektórych jurysdykcjach, więc dość łatwo jest ominąć blokadę opartą na wieku za pomocą VPN. Na przykład BBC poinformowało, że aplikacje VPN były najczęściej pobieranymi aplikacjami w sklepie Apple App Store w lipcu 2025 r. w Wielkiej Brytanii, po tym jak popularne strony, takie jak X, Reddit i PornHub, wdrożyły weryfikację wieku. W odpowiedzi na to Rachel de Souza powiedziała w programie BBC Newsnight, że VPN to „absolutnie luka, którą należy wyeliminować”, i wezwała do wprowadzenia metod weryfikacji wieku w VPN. BBC poinformowało później, że rzecznik rządu powiedział, że VPN są legalnymi narzędziami przeznaczonymi dla osób dorosłych i nie ma planów ich zakazania.
Biorąc pod uwagę łatwe sposoby na ominięcie kontroli weryfikacji wieku, na przykład poprzez korzystanie z usług VPN, warto zadać sobie pytanie, czy weryfikacja wieku rzeczywiście chroni dzieci, czy też zmuszanie wszystkich osób do weryfikacji wieku w ogóle nie pomaga, a jedynie szkodzi, zabijając anonimowość i wprowadzając zagrożenia dla prywatności.
Obecnie jednak kraje takie jak Wielka Brytania dyskutują, czy same sieci VPN powinny być zmuszane do przeprowadzania kontroli weryfikacji wieku swoich użytkowników.
Ryzyko związane z prywatnością
Jeśli strony internetowe są zobowiązane do gromadzenia wrażliwych danych użytkowników internetu poprzez skanowanie ich twarzy lub zbieranie danych identyfikacyjnych, użytkownicy muszą mieć pewność, że ich dane osobowe są bezpiecznie przechowywane i nie są wykorzystywane do celów inwigilacji. Nie ma jednak żadnej gwarancji, że tak jest. Wielkie firmy technologiczne i inne przedsiębiorstwa wielokrotnie pokazały, że chętnie gromadzą jak najwięcej danych o swoich użytkownikach, aby tworzyć ich profile i wyświetlać ukierunkowane reklamy. Ponadto w krótkiej historii internetu odnotowano wiele przypadków, w których serwisy internetowe padły ofiarą naruszeń bezpieczeństwa danych lub tajne służby, takie jak NSA, zażądały danych obywateli – nawet bez nakazu.
Ponadto, gdy te wysoce wrażliwe dane są przechowywane centralnie na serwerze danej usługi, serwer ten staje się interesującym celem dla złośliwych ataków. Pod koniec 2025 r. zewnętrzny dostawca obsługujący weryfikację tożsamości dla Discord w Wielkiej Brytanii został zhakowany, a zdjęcia z dokumentów tożsamości 70 000 użytkowników mogły zostać ujawnione. Pokazuje to, że weryfikacja wieku stanowi nie tylko zagrożenie dla prywatności, ale także poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa.
Niszczenie anonimowości
Chociaż anonimowość i prywatność to nie to samo, są one ze sobą ściśle powiązane. Prywatność jest prawem człowieka i jest gwarantowana każdemu w demokracji, również dlatego, że stanowi podstawę wolności myśli i wolności słowa – fundamentów funkcjonującej demokracji. Anonimowość jest często postrzegana jako kluczowy element zapewniający prywatność i chroniący tożsamość przed ujawnieniem i narażeniem na ryzyko, co jest szczególnie ważne dla działaczy na rzecz praw człowieka, przeciwników politycznych w represyjnych systemach, sygnalistów i dziennikarzy.
Internet powinien być miejscem, w którym można wyszukiwać informacje i pozostać anonimowym, szczególnie dla tych wrażliwych grup. Jednak wdrażanie weryfikacji wieku, jak to miało miejsce w Wielkiej Brytanii, eliminuje anonimowość. Ponieważ użytkownicy internetu wiedzą, że muszą zweryfikować swój wiek, co w większości przypadków prowadzi do ujawnienia całej ich tożsamości, ludzie będą się bać swobodnego wyszukiwania informacji w sieci. Jeśli użytkownik jest osobą queer i mieszka w kraju, w którym bycie queer jest nielegalne, może bać się szukać w Internecie społeczności i forów związanych z LGBTQ, a co gorsza, może spotkać się z cenzurą ze strony swojego rządu.
Staje się jasne, że rosnąca tendencja krajów do wprowadzania surowych przepisów dotyczących weryfikacji wieku spowoduje, że Internet stanie się mniej prywatny i mniej wolny.
Problem z weryfikacją tożsamości
Jeśli weryfikacja wieku wymaga sprawdzenia tożsamości, ogranicza to dostęp osobom, które nie posiadają dokumentów tożsamości wydanych przez rząd. Zwolennicy weryfikacji wieku często odpowiadają, że jeśli użytkownicy nie posiadają dokumentów tożsamości, istnieją inne łatwo dostępne metody weryfikacji, na przykład wykorzystanie sztucznej inteligencji do oszacowania wieku po przesłaniu zdjęcia lub sprawdzenie historii finansowej lub internetowej. Jednak wszystkie te metody są bardzo inwazyjne i nie zawsze są dokładne. Na przykład oprogramowanie do szacowania wieku jest często niedokładne w przypadku kobiet i grup mniejszościowych. Ponadto nie jest pewne, że właściciele stron internetowych umożliwią różne formy weryfikacji wieku lub będą oferować wyłącznie opcję weryfikacji wieku poprzez kontrolę dokumentów tożsamości.
Brak rozwiązania
Rządy na całym świecie słusznie chcą chronić dzieci przed szkodliwymi treściami, ale weryfikacja wieku nie jest rozwiązaniem. Weryfikacja wieku nie spełnia swojego zadania – ochrony dzieci – a jednocześnie niszczy swobodny i otwarty charakter internetu.
Z gorącej dyskusji na temat weryfikacji wieku wynika jasno, że rozwiązanie, które kończy z prywatnością w internecie dla wszystkich, nie jest żadnym rozwiązaniem.
