Rada Ministrów przyjęła 17 lutego 2026 roku projekt nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, który ma na celu istotne wzmocnienie ochrony praw pracowniczych oraz ograniczenie nadużywania tak zwanych fikcyjnych umów. Kluczową zmianą jest wyposażenie inspektorów pracy w uprawnienie do przekształcania pozornych umów cywilnoprawnych w umowy o pracę na drodze decyzji administracyjnej. Rozwiązanie to będzie stosowane w sytuacjach, gdy praca jest faktycznie wykonywana w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy, czyli pod kierownictwem pracodawcy, w określonym przez niego miejscu i czasie oraz za wynagrodzeniem.
Proponowane regulacje stanowią realizację reformy zapisanej w Krajowym Planie Odbudowy i mają na celu zwiększenie skuteczności kontroli przestrzegania prawa pracy, szczególnie w obszarze umów cywilnoprawnych. Należy jednak podkreślić, że decyzja administracyjna wydana przez inspektora nie będzie ostateczna i będzie podlegać kontroli sądowej. Stronom przysługuje prawo do odwołania się od takiej decyzji do sądu pracy, który dodatkowo zyska możliwość udzielenia zabezpieczenia po jej wydaniu. Nowe przepisy mają dzięki temu lepiej chronić interesy osób zatrudnionych, zapewniając jednocześnie odpowiednią ścieżkę prawną dla pracodawców.
Rzecznik Rządu Adam Szłapka, komentując przyjęte rozwiązania, wskazał, że nowe przepisy mają wzmocnić skuteczność ochrony i kontroli, czyniąc system bardziej zrozumiałym i łatwiejszym do stosowania w praktyce. Oprócz zmian w uprawnieniach inspekcji, rząd przyjął także projekt nowelizacji Kodeksu pracy, który ma skuteczniej chronić pracowników przed mobbingiem, dyskryminacją oraz innymi formami przemocy w miejscu pracy. Całość reformy dąży do budowania bezpiecznego środowiska pracy oraz zapewnienia, że instytucje kontrolne będą dysponować narzędziami pozwalającymi na realną reakcję w przypadku łamania norm prawa pracy.
