Objawy SAD mogą przypominać klasyczne objawy depresji, ale mają charakter sezonowy. Najczęstsze symptomy to:

• Przygnębienie i uczucie smutku, które pojawia się cyklicznie, zazwyczaj jesienią i zimą
  Depresja sezonowa charakteryzuje się cyklicznym występowaniem przygnębienia i smutku, które są silniejsze w zależności od pory roku. W przeciwieństwie do zwykłych obniżeń nastroju, które mogą być krótkotrwałe, te epizody przygnębienia trwają dłużej, nawet do kilku tygodni czy miesięcy. Zmiana pór roku, zwłaszcza krótsze dni i zmniejszona ekspozycja na naturalne światło słoneczne, wpływają na biologię organizmu. Może to prowadzić do pogłębiania się uczucia smutku, które staje się częścią codziennego życia. Osoby cierpiące na depresję sezonową mogą odczuwać brak nadziei na poprawę, co tylko pogłębia ich cierpienie.

   

• Utrata zainteresowania codziennymi czynnościami, które wcześniej sprawiały przyjemność
  Osoby z depresją sezonową często doświadczają anhedonii, czyli utraty zainteresowania czynnościami, które kiedyś sprawiały im radość. Może to obejmować hobby, spotkania z przyjaciółmi, czy nawet wykonywanie obowiązków zawodowych lub codziennych. Zmniejszona motywacja i radość z życia mogą prowadzić do izolacji społecznej i poczucia oddzielenia od świata. Warto zaznaczyć, że w przeciwieństwie do zwykłej chwilowej apatii, która może minąć po odpoczynku, w przypadku depresji sezonowej jest to głęboki problem, który wpływa na jakość życia.

   

• Wpływ położenia geograficznego Polski

  Poprosiliśmy specjalistkę z Uniwersytetu SWPS o komentarz w tym temacie 

   

  „Im dalej od równika, tym większe są różnice w długości dnia i nocy w ciągu roku. Polska, leżąc w strefie umiarkowanej, doświadcza znacznych zmian w oświetleniu dziennym, co zaburza poziom serotoniny i melatoniny w mózgu. Zmniejszenie poziomu tych neuroprzekaźników wpływa na zaburzenie rytmu dobowego, problemy ze snem i z regulacją nastroju. To z kolei, w połączeniu ze spadkiem temperatury i pogorszeniem warunków atmosferycznych (deszcz, śnieg, ale i upał) sprawia, że ograniczamy ilość zachowań, które te neuroprzekaźniki mogą podnosić. Oznacza to że mniej się ruszamy, mniej spotykamy ze znajomymi, dokonujemy innych wyborów żywieniowych (wybierając jedzenie tłuste, słodkie i wysokoprzetworzone zamiast zdrowych dań), a to tworzy błędne koło dalej obniżające poziom serotoniny i melatoniny. Zmiana pory roku oznacza także dla nas konieczność adaptowania się do nowych warunków atmosferycznych, a to zużywa nasze zasoby i podwyższa poziom stresu. Nasze domy i szafy muszą być przygotowane zarówno na sytuację dużego zimna, jak i coraz częstszy u nas upał. To co obciąża naszą psychikę to ilość zadań, które musimy wykonać (zmienić opony, zakupić kurtki, odpowietrzyć kaloryfery, dokonywać konserwacji piecyków gazowych, konserwować coraz częstsze w polskich domach klimatyzacje) jak i rachunki, jakie przychodzi nam za to płacić. Dodatkowo źle znosimy nagłe zmiany rytmu dobowego, obecne przy zmianie czasu. Nagle robi się ciemno o wiele szybciej niż jeszcze dzień temu. To wszystko jest obciążeniem, które wywołuje u znacznej części pacjentów objawy depresji sezonowej i wymaga zaopiekowania.”

   

  Natalia Harasimowicz certyfikowana psychoterapeutka poznawczo-behawioralna z Kliniki Terapii Poznawczo-Behawioralnej Uniwersytetu SWPS dla redakcji portalu kaczuchy.com 

• Zmęczenie i brak energii, nawet po dłuższym śnie
  W depresji sezonowej zmęczenie jest często jednym z najbardziej wyczerpujących objawów. Nawet po długim śnie, osoby z SAD czują się wyczerpane. To zmęczenie jest wynikiem zaburzeń w regulacji rytmu dobowego organizmu (np. zmiany w produkcji melatoniny, hormonu odpowiedzialnego za sen) i zmniejszonego poziomu serotoniny, który wpływa na nastrój i energię. Osoby cierpiące na depresję sezonową mogą spędzać cały dzień w łóżku, mimo wystarczającej ilości snu.

   

• Trudności z koncentracją oraz spadek motywacji

  Jednym z trudniejszych objawów depresji sezonowej jest trudność z koncentracją i obniżenie zdolności do skupiania się na zadaniach. Nawet proste obowiązki mogą wydawać się przytłaczające, a próby skupienia uwagi na pracy, nauce czy innych aktywnościach stają się wyjątkowo trudne. Prowadzi to do spadku motywacji, co pogłębia poczucie bezradności i frustracji. Osoby z depresją sezonową często czują się przytłoczone codziennymi obowiązkami. Prowadzi to do prokrastynacji i straceniem kontroli nad własnym życiem.

   

• Zwiększona potrzeba snu (hipersomnia)

  Hipersomnia, czyli nadmierna potrzeba snu, jest częstym objawem depresji sezonowej, szczególnie w jej zimowej odmianie. Osoby cierpiące na SAD mogą odczuwać, że ciągle są zmęczone i mają trudności z obudzeniem się rano, mimo że spędzają w łóżku więcej godzin niż zazwyczaj. Ten nadmiar snu jest również jakościowo gorszy – osoby z depresją sezonową mogą doświadczać przerywanego snu, co nie pozwala im na regenerację.

   

• Wzmożony apetyt na węglowodany i przybieranie na wadze
  W depresji sezonowej często występuje zwiększony apetyt, zwłaszcza na produkty bogate w węglowodany, takie jak czekolada, pieczywo czy fast food. Może to wynikać z prób poprawienia nastroju poprzez spożywanie pokarmów, które dostarczają chwilowej przyjemności (np. dzięki wzrostowi poziomu serotoniny po spożyciu cukrów). Zwiększona konsumpcja takich produktów może prowadzić do przyrostu masy ciała, co dodatkowo pogłębia poczucie frustracji i negatywnie wpływa na zdrowie psychiczne.

   

• Poczucie beznadziei i drażliwość
  Jest ono jednym z bardziej niepokojących objawów depresji sezonowej. Osoby z SAD mogą czuć, że ich sytuacja nigdy się nie poprawi, co prowadzi do poczucia bezsilności i odrętwienia emocjonalnego. W połączeniu z tym uczuciem pojawia się drażliwość – osoby z depresją sezonową mogą reagować nadmiernie emocjonalnie na drobne sytuacje, co pogłębia ich izolację i trudności w relacjach z innymi. Zmniejszenie odporności na stres i niskie poczucie własnej wartości są również częstymi konsekwencjami tych objawów, co może prowadzić do chronicznego poczucia nieszczęścia.