Grudzień upłynął pod znakiem kontrastów. W Europie i Ameryce Północnej wskaźniki sprzedaży biły rekordy, a uwaga opinii publicznej skupiała się na przedświątecznej gorączce zakupów i logistycznych wyzwaniach wolnej wigilii. Tymczasem w sferze globalnej polityki, legislacji i praw człowieka dokonywały się zmiany, które mogą kształtować rzeczywistość w nadchodzącym roku. Wydarzenia te, często pozbawione medialnego rozgłosu, rozgrywały się w tle świątecznego odprężenia.
Osłabienie dyrektywy CSDDD w ramach pakietu Omnibus I
Jednym z kluczowych procesów grudnia 2025 było finalizowanie przez Radę UE i Parlament Europejski porozumienia w sprawie pakietu Omnibus I (ogłoszonego na początku grudnia, z głosowaniami i trilogami w listopadzie–grudniu). Pakiet ten wprowadził znaczące zmiany w dyrektywie CSDDD (Corporate Sustainability Due Diligence Directive – dyrektywa w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju).
Pod presją lobby przemysłowego i finansowego, porozumienie z 9–16 grudnia osłabiło przepisy: opóźniono wdrożenie (do 2029–2030 dla wielu firm), podniesiono progi stosowania (np. wyższe limity zatrudnienia i obrotów), ograniczono zakres due diligence (priorytetyzacja ryzyka zamiast pełnego łańcucha), usunięto obowiązek planów klimatycznych oraz utrzymano wyłączenie sektora finansowego (z klauzulą review).
Raporty podkreślały, że zmiany zmniejszą skuteczność kontroli naruszeń praw człowieka w łańcuchach dostaw, szczególnie w sektorach wydobywczym i tekstylnym. Proces ten, prowadzony w okresie niskiej uwagi społecznej, stał się przykładem modyfikacji kluczowych regulacji etyki biznesu w momencie, gdy konsumenci skupiali się na zakupach, a w Brukseli ważyła się odpowiedzialność korporacji za warunki pracy w krajach trzecich.
Echa COP30 i brak przełomu w finansowaniu klimatu
Choć główna część szczytu COP30 w brazylijskim Belém odbyła się w listopadzie, jego echa wybrzmiewały w grudniu. Szczyt, określany jako „COP implementacji”, przyniósł pakiet Belém z postępami w adaptacji (zobowiązanie do potrojenia finansowania adaptacji do 2035) i sprawiedliwej transformacji, ale nie osiągnął wiążącego porozumienia w sprawie nowego celu finansowego na poziomie 1,3 bln dolarów rocznie dla krajów rozwijających się od 2035 (kontynuacja roadmap z COP29). Podziały między Globalną Północą a Południem oraz brak jasnego planu operacyjnego oznaczały, że świat wchodzi w 2026 roku bez pełnego mechanizmu wsparcia dla najbardziej zagrożonych regionów.
W mediach w grudniu temat ten ustąpił miejsca świątecznym relacjom, choć opóźnienia w finansowaniu bezpośrednio wpływają na projekty adaptacyjne w obliczu katastrof klimatycznych.
Trwający kryzys humanitarny w Sudanie
Najtragiczniejszym zjawiskiem, które w grudniu 2025 niemal całkowicie zniknęło z mediów głównego nurtu, pozostawała eskalacja kryzysu w Sudanie. Według danych UNHCR i ONZ z końca roku, konflikt przesiedlił ponad 12–14 milionów ludzi (wewnętrznie i jako uchodźców), czyniąc go największym kryzysem przesiedleńczym na świecie. Odnotowano ponad 120–124 tysiące przypadków cholery, z tysiącami zgonów z powodu braku opieki medycznej i czystej wody.
Pomoc humanitarna pozostała sfinansowana zaledwie w jednej trzeciej, a temat, zdominowany przez świąteczne treści i lokalne polityki, stał się symbolem „zapomnianej wojny”. Hierarchizacja cierpienia w globalnych mediach narastała w ciszy przedświątecznego okresu.
Systemowy koszt świątecznej nieuwagi
Okres świąteczny sprzyja wprowadzaniu zmian systemowych o potencjalnie dalekosiężnych konsekwencjach, gdy uwaga społeczna jest rozproszona. W grudniu 2025 widzieliśmy to wyraźnie w przypadku deregulacji CSDDD pod presją lobbingu. Podobne procesy – jak echa COP30 czy marginalizacja kryzysu w Sudanie – pokazują, jak kluczowe decyzje zapadają w momentach niższej czujności publicznej.
Rok 2026 rozpocznie się z bagażem tych zmian, których efekty społeczeństwo odczuje w codzienności. Uważność obywatelska, nawet w okresach tradycyjnie wolnych od polityki, pozostaje kluczowa dla zachowania wpływu na dynamicznie ewoluujące prawo i geopolitykę.
