Opublikowany przez Warszawski Instytut Bankowości raport „Postawy Polaków wobec cyberbezpieczeństwa 2025” przynosi wnikliwy obraz relacji Polaków z cyfrowym światem. Choć badani deklarują wyższe poczucie bezpieczeństwa niż w poprzednich latach, kluczowe wskaźniki dotyczące wiedzy i nawyków weryfikacyjnych wskazują na utrzymujący się „paradoks bezpieczeństwa”.
Badanie, zrealizowane na reprezentatywnej grupie internautów, wskazuje na to, że Polacy są coraz bardziej świadomi zagrożeń, ale nadal mają trudności z wprowadzaniem bezpiecznych praktyk w życie, szczególnie w obliczu rosnącej roli Sztucznej Inteligencji i dezinformacji.
Paradoks bezpieczeństwa – Pewność siebie kontra wiedza
Raport ujawnia intrygującą dysproporcję. Aż 62% Polaków czuje się bezpiecznie w cyfrowym świecie (wzrost o 7 punktów procentowych rok do roku). Ten optymizm kontrastuje jednak z deklarowanym poziomem wiedzy: 49% badanych przyznaje, że ma w zakresie cyberbezpieczeństwa wiedzę jedynie „orientacyjną”. Oznacza to, że znaczna część społeczeństwa jest nadmiernie pewna swoich umiejętności obronnych, co stanowi poważną lukę w systemie ochrony.
Jeśli chodzi o największe lęki, Polacy mają jasność: phishing dominuje i jest wskazywany jako największe zagrożenie przez 88% respondentów. Obawy te są niemal równo rozłożone na:
Wyłudzenie danych osobowych (45%)
Wyłudzenie pieniędzy (43%)
Inne niepokoje, takie jak kradzież tożsamości (38%) i dezinformacja (32%), również zajmują wysokie pozycje, ale to bezpośrednie ataki finansowe i na prywatność pozostają głównym źródłem strachu.
Incydenty i najsłabsze ogniwa
W ciągu ostatnich 12 miesięcy najczęściej zgłaszanym incydentem było zhakowanie konta w mediach społecznościowych, którego doświadczyło 22% badanych lub osób z ich otoczenia. Statystycznie, częściej ofiarami tego typu ataków padają kobiety (25%) niż mężczyźni (18%).
Równie niepokojące są statystyki dotyczące oszustw telefonicznych (vishing/spoofing), z którymi styczność miało 17% badanych. Słabym punktem w obronie Polaków jest niska weryfikacja tożsamości dzwoniącego:
Tylko 31% respondentów weryfikuje osobę podającą się za pracownika banku, oddzwaniając na znany numer do placówki.
Oznacza to, że większość Polaków w krytycznym momencie traci czujność i ulega presji oszustów, co czyni ich podatnymi na straty finansowe. Mimo to, w sytuacji podejrzenia oszustwa, reakcja jest szybka: 57% badanych deklaruje natychmiastowe zablokowanie karty.
Deepfake i AI – nowe wyzwania cyfrowe
Raport poświęca uwagę dynamicznie rozwijającej się technologii Sztucznej Inteligencji i jej wykorzystaniu do manipulacji. Okazuje się, że 51% Polaków uważa, że potrafi rozpoznać deepfake’i (fałszywe treści audiowizualne). Ta deklarowana umiejętność dominuje zwłaszcza wśród osób z wyższym wykształceniem i w grupie wiekowej 35-44 lata.
Co ciekawe, w ogólnym stosunku do AI Polacy stają się mniej strachliwi. Choć 49% nadal ma do niej stosunek ambiwalentny (widzi zarówno wady, jak i zalety), to odsetek osób postrzegających AI jako szansę wzrósł dwukrotnie (do 28%) w porównaniu z rokiem ubiegłym.
Jednocześnie, umiejętność weryfikacji informacji pozostaje na niskim poziomie. Aż 45% Polaków sprawdza wiarygodność informacji tylko sporadycznie, w zależności od źródła. Tylko 17% weryfikuje treści wieloma metodami, a zaledwie 16% weryfikuje pochodzenie zdjęć – krytyczny krok w walce z deepfake’ami.
Zabezpieczenia – od biometrii do haseł
W zakresie zabezpieczeń urządzeń, Polacy są na bieżąco z technologią. Kod PIN i biometria (odcisk palca/skan twarzy) są najczęściej używanymi metodami, wskazywanymi przez 56% badanych (wzrost popularności biometrii jest znaczący).
Niestety, rażąco słabym punktem pozostaje zarządzanie hasłami. Choć prawie co piąty badany (19%) używa menedżerów haseł, to jedynie 10% Polaków korzysta z generatorów haseł, tworząc losowe i trudne do złamania kombinacje. Większość nadal polega na własnej pamięci i skojarzeniach, co jest prostą drogą do osłabienia swojego cyfrowego bezpieczeństwa.
Podsumowanie
Badanie z 2025 roku rysuje portret internauty, który z jednej strony czuje się coraz pewniej w sieci, z drugiej – często bazuje na poczuciu, a nie na gruntownej wiedzy. Rosnąca popularność zhakowanych kont społecznościowych oraz duża podatność na oszustwa telefoniczne (tylko 31% weryfikuje dzwoniącego) stanowią realne dowody na to, że Polacy są słabym ogniwem w zarządzaniu ryzykiem.
Wzrost optymizmu wobec AI i jednoczesne niskie umiejętności weryfikacji deepfake’ów i dezinformacji pokazują, że polem intensywnych działań edukacyjnych na najbliższe lata musi stać się świadome korzystanie z nowych technologii i krytyczne myślenie cyfrowe.
Choć 38% badanych uważa, że to banki odpowiadają głównie za bezpieczeństwo e-usług, warto zauważyć, że wzrasta odsetek osób (do 21%), które poczuwają się do osobistej odpowiedzialności za swoje cyberbezpieczeństwo – to pozytywny trend, który powinien być dalej wspierany.
Stawiamy na transparentność i profesjonalizm. Korzystamy ze zróżnicowanego finansowania, w tym z dotacji, aby budować silne media obywatelskie.
Fundamentem naszej wolności słowa pozostają jednak darowizny od Was. Wspólnie tworzymy rzetelne dziennikarstwo. Twoja wpłata to bezpośrednia inwestycja w prawdę i merytoryczną walkę z dezinformacją.
Hej! To też może Cię zainteresować!
Przed siedzibą Parlamentu Europejskiego w Strasburgu trwa dwudniowa manifestacja rolników, zorganizowana w odpowiedzi na podpisanie porozumienia handlowego między Unią Europejską a krajami Mercosur. W stolicy Alzacji zgromadziły się tysiące producentów rolnych, w tym liczna delegacja z Polski, a także przedstawiciele z Francji, Niemiec, Czech czy Grecji. Protestujący, którzy zablokowali okoliczne ulice setkami traktorów, domagają się wstrzymania wejścia w życie przepisów ułatwiających wymianę towarową z Ameryką Południową.
Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę budżetową na rok 2026, kończąc kilkudniowe spekulacje dotyczące jego decyzji. Dokument, przyjęty przez Sejm z poprawkami Senatu 10 stycznia, został jednocześnie skierowany do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej. Głowa państwa argumentowała swoją decyzję chęcią zachowania stabilności i przewidywalności funkcjonowania państwa, zaznaczając przy tym, że brak podpisu nie rozwiązałby bieżących problemów politycznych.
Przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa zapowiedział zwołanie nadzwyczajnego szczytu unijnych przywódców w reakcji na ostatnie deklaracje Donalda Trumpa dotyczące Grenlandii. Powodem mobilizacji Brukseli są zapowiedzi prezydenta USA o nałożeniu ceł na kraje europejskie (m.in. Danię, Francję i Niemcy), które utrzymują obecność wojskową na wyspie. Trump argumentuje, że przejęcie kontroli nad Grenlandią jest kluczowe dla bezpieczeństwa narodowego USA, by zapobiec ewentualnym wpływom Rosji i Chin w tym regionie.
Biały Dom potwierdził, że zapowiedziane przez państwa europejskie ćwiczenia wojskowe na Grenlandii nie wpłyną na plany administracji Donalda Trumpa dotyczące pozyskania wyspy. Rzeczniczka prasowa, Karoline Leavitt, zadeklarowała, że priorytety prezydenta pozostają niezmienne, a dążenie do przejęcia terytorium jest motywowane interesem bezpieczeństwa narodowego USA. Zapowiedziano jednocześnie, że dialog techniczny w tej sprawie będzie kontynuowany w ramach specjalnych grup roboczych, spotykających się regularnie co dwa lub trzy tygodnie.
W miastach występuje roztapiający się śnieg i mróz na chodnikach, a na politycznej scenie panuje burza z gradem. Na językach pojawiła się Polska2050, która jako drogę do zwycięstwa w przyszłorocznych wyborach parlamentarnych obrała ścieżkę: zróbmy wewnętrzną reformę, nie przygotowując się technicznie.
Rzecznik Kremla, Dmitrij Pieskow, oficjalnie potwierdził stanowisko Rosji, uznające Grenlandię za integralną część Królestwa Danii. Komentując rosnące napięcie wokół wyspy, określił obecną sytuację jako bezprecedensową z punktu widzenia prawa międzynarodowego. Deklaracja ta jest odpowiedzią na postulaty prezydenta USA Donalda Trumpa dotyczące przejęcia kontroli nad tym terytorium, co Pieskow ocenił jako działanie wykraczające poza standardowe ramy dyplomatyczne.
Polska administracja poinformowała o udaremnieniu grudniowych prób cyberataku na krajową sieć energetyczną. Celem działań dywersyjnych były lokalne jednostki, w tym dwie elektrociepłownie oraz systemy zarządzania energią z odnawialnych źródeł (OZE). Według oficjalnych komunikatów rządowych, dzięki sprawnej reakcji służb i systemów zabezpieczających, infrastruktura krytyczna nie została naruszona, a ryzyko wystąpienia przerw w dostawach energii (blackoutu) zostało całkowicie wyeliminowane.
W wywiadzie dla agencji Reuters prezydent Donald Trump przedstawił swoją ocenę sytuacji na froncie ukraińskim, wskazując na gotowość Władimira Putina do podjęcia rozmów pokojowych. Według amerykańskiego przywódcy głównym wyzwaniem w procesie dyplomatycznym pozostaje obecnie stanowisko Wołodymyra Zełenskiego. Trump zaznaczył, że doprowadzenie do porozumienia będzie wymagało przekonania ukraińskiego prezydenta do udziału w negocjacjach, jednocześnie oceniając, że Ukraina wykazuje obecnie mniejszą skłonność do kompromisu niż strona rosyjska.
Incydent w Szkole Podstawowej w Kielnie błyskawicznie stał się tematem debaty. Do zdarzenia miało dojść 15 grudnia 2025 r. podczas lekcji języka angielskiego. W centrum medialnych wpisów stanęła nauczycielka, oskarżona o wyrzucenie krzyża do śmieci. Kobieta jednak przerwała milczenie, tłumacząc, że padła ofiarą manipulacji, a spór o wiarę został sztucznie wywołany wokół „zabawki”. Zobaczmy jak łatwo szkolny incydent może stać się narzędziem w politycznej walce.
Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zapowiedział, że we wtorek ustawa budżetowa na 2026 rok zostanie oficjalnie przekazana do Kancelarii Prezydenta. Od tego momentu Karol Nawrocki będzie miał siedem dni na podjęcie decyzji o jej przyszłości. Choć w przypadku budżetu głowie państwa nie przysługuje prawo weta, prezydent może skierować dokument do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej. Przedstawiciele Kancelarii Prezydenta, w tym Zbigniew Bogucki, potwierdzają, że trwają szczegółowe analizy przepisów, a ostateczna decyzja w tej sprawie jeszcze nie zapadła.